Log

Κώδικας ατομικής και συλλογικής ευθύνης στη συμμετοχική δημοκρατία

Υπαρχει ενας κωδικας ατομικης και συλλογικής δράσης στη συμμετοχική δημοκρατία, την πολιτική και τα κόμματα? Πόσο σημαντική είναι η τήρησή του; Ποιος μπορεί να κρίνει αν η συμπεριφορά ενός στελέχους είναι στα πλαίσια του "ηθικού" ή όχι;

Ένα πρόσφατο παράδειγμα δημιουργίας σύγχυσης στην κοινή γνώμη είναι αυτό του βουλευτή του ΠΑΣΟΚ Γ.Παπακωνσταντίνου και της συνάντησής του με επιχειρηματία της περιφέρειας του. Ο Αλέξανδρος Μελίδης κάνει μια ενδιαφέρουσα ανάλυση και αναφέρει ότι σε άλλες χώρες η στάση του Βουλευτή θα είχε πιθανόν επιβραβευθεί. Και ενώ αυτό είναι πιθανότατα αλήθεια πρέπει να αναρωτηθούμε τι είναι αυτό που δημιούργησε σύγχυση στον πολίτη.

Πιστεύω ότι η πολιτική στην Ελλάδα θα υπέφερε πολύ λιγότερο αν ακολουθούσε γραμμένους και δημοσιευμένους κανόνες δεοντολογίας και αν όλα τα πολιτικά στελέχη των κομμάτων εκπαιδεύονταν τακτικά για την τήρησή τους.

Η παραπάνω ιδέα μπορεί να ακούγεται ως πολυτέλεια στην ελληνική πραγματικότητα, ωστόσο ο κώδικας καλής πρακτικής αποτελεί τον κορμό της εκπαίδευσης κάθε στελέχους σε μεγάλους οργανισμούς. Ας το δούμε μέσα από ένα παράδειγμα:

Στέλεχος κόμματος της αντιπολίτευσης λαμβάνει τηλεφώνημα από γνωστό του δημοσιογράφο που τον ενημερώνει πως έπεσε στα χέρια του απόρρητο έγγραφο της κυβέρνησης. Ο δημοσιογράφος ισχυρίζεται πως το ηλεκτρονικό μήνυμα περιέχει επικοινωνία μεταξύ των μελών του πολιτικού συμβουλίου που ενδεχομένως να καίει υπουργό της κυβέρνησης. Ποια πρέπει να είναι η αντίδραση του στελέχους;

α) Να ζητήσει το έγγραφο για να το καταθέσει ο ίδιος στον εισαγγελέα.
β) Να ζητήσει από το δημοσιογράφο να καταστρέψει αμέσως το απόρρητο έγγραφο.
γ) Να προσπαθήσει να αποκτήσει το απόρρητο έγγραφο που θα βοηθήσει το κόμμα του.

Στις περισσότερες χώρες η μη εξουσιοδοτημένη κατοχή η διακίνηση εγγράφου (ακόμη και ηλεκτρονικού) που φέρει τη διαβάθμιση "απόρρητο" διώκεται από το νόμο. Έτσι, η σωστή απάντηση είναι μόνο μία, παρότι σε πρώτη ανάγνωση περισσότερες από μία απαντήσεις μπορεί να φαίνονται λογικές.

Στην περίπτωση Παπακωνσταντίνου ο κώδικας δεοντολογίας θα ανέφερε:

"...το στέλεχος του οργανισμού θα πρέπει να αρνηθεί να παραλάβει υλικό που ενδέχεται να οδηγήσει σε ποινικές διώξεις και να παραπέμψει τον ιδιώτη στις αρμόδιες δικαστικές αρχές".

Εάν ο κώδικας αυτός υπήρχε και ήταν αναρτημένος στο διαδίκτυο η δικαίωση του Γ. Παπακωνσταντίνου θα ήταν αναμφισβήτητη.

Ο κώδικας δεοντολογίας είναι βέβαια πολύ ευρύτερος και δεν περιορίζεται στους κανόνες για τη διαχείριση της εξουσίας. Από τη χρήση συστημάτων πληροφορικής έως τον σεβασμό στη διαφορετικότητα του άλλου καλύπτει ένα τεράστιο φάσμα των δραστηριοτήτων ενός οργανισμού και επιβραβεύει τη σωστή συμπεριφορά.

Συνοπτικά παραθέτω ενότητες που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τον κορμό ενός τέτοιου κώδικα με την ελπίδα να ξεκινήσει το συντομότερο η σχετική συζήτηση.

Αποφασιστικότητα:
* Ποιότητα και αξιολόγηση * Εμπιστοσύνη * Υγιής ανταγωνισμός * Χρηματισμός * Δώρα και διασκέδαση

Υπευθυνότητα:
* Χρήση κομματικών πόρων * Χρήση συστημάτων πληροφοριών * Διαφύλαξη απορρήτου * Σύγκρουση συμφερόντων * Εχεμύθεια * Τήρηση οικονομικών αρχείων * Συμμετοχή στα κοινά

Σεβασμός:
* Επικοινωνία * Αλληλοσεβασμός και προστασία του απορρήτου * Σεβασμός στη διαφορετικότητα (φύλλο, χρώμα κλπ) * Ασφάλεια στην εργασία

Ο κώδικας δεοντολογίας και η εκπαίδευση των στελεχών ενός κόμματος είναι ένα εργαλείο για καλύτερη και αποτελεσματικότερη πολιτική, οδηγός του κάθε στελέχους και προστάτης του πολίτη και της πολιτικής. O κώδικας ατομικής και συλλογικής ευθύνης στην πολιτική χρειάζεται σήμερα για τη σταδιακή θεμελίωση της πολιτικής ηθικής στη δημοκρατία μας.

Share

Browse More Articles

0 Comments

Post a Comment

Required sections are marked § . Please appreciate other people's views.

Personal Details
Comment

CERN Y03400, 1211 Geneve, Suisse